EU261 ევროპული მგზავრთა უფლებების რეგულაციაა. ქართველი მგზავრისთვის მთავარი კითხვაა, ვრცელდება თუ არა იგი კონკრეტულ რეისზე, პასუხი კი მარშრუტსა და ავიაკომპანიაზეა დამოკიდებული.
ორი პირობა, რომელიც ყველაფერს წყვეტს
რეგულაცია ორ შემთხვევაში ირთვება. პირველი: რეისი ევროკავშირის აეროპორტიდან გამოფრინავს, ავიაკომპანიის მიუხედავად. მეორე: რეისი ევროკავშირში ჩამოფრინავს და გადამზიდი ევროკავშირის ლიცენზიით მუშაობს. თუ არც ერთი პირობა არ სრულდება, EU261 არ მოქმედებს, რაც არ უნდა დიდი იყოს დაგვიანება.
რას ფარავს რეგულაცია
EU261 ოთხ სიტუაციას აწესრიგებს: დიდი დაგვიანება, რეისის გაუქმება, ჩასხდომაზე უარი და კლასის დაქვეითება. თითოეულს საკუთარი შედეგები აქვს, თუმცა კომპენსაციის ცხრილი საერთოა და მანძილზეა მიბმული. ავიაბილეთის ფასს ამ ცხრილთან კავშირი არ აქვს: იაფ და ძვირ ავიაბილეთს ერთი და იგივე თანხა ეკუთვნის.
კლასის დაქვეითება
თუ ავიაკომპანიამ თქვენზე დაბალ კლასში გადაგსვათ, ავიაბილეთის ფასის ნაწილი უნდა დაგიბრუნდეთ: მოკლე რეისზე 30 პროცენტი, საშუალოზე 50, გრძელზე 75. კლასის ამაღლების შემთხვევაში ავიაკომპანიას დამატებითი გადასახადის მოთხოვნის უფლება არ აქვს.
ექსტრაორდინარული გარემოებები
ეს ის მიზეზებია, რომლებზეც ავიაკომპანიას რეალური კონტროლი არ აქვს: მძიმე ამინდი, საჰაერო სივრცის დახურვა, დისპეტჩერების გაფიცვა, პოლიტიკური არასტაბილურობა, უსაფრთხოების საფრთხე და ფარული საწარმოო დეფექტი. ჩვეულებრივი ტექნიკური გაუმართაობა და თავად ავიაკომპანიის თანამშრომლების გაფიცვა ამ ჩამონათვალში არ შედის. კომპენსაციისგან განთავისუფლება არასოდეს ნიშნავს მოვლის უფლების გაუქმებას.
სად წარადგინოთ პრეტენზია
პრეტენზია ჯერ ავიაკომპანიას წარედგინება წერილობით. თუ პასუხი არ მოვიდა ან უარყოფითია, შემდეგი ინსტანცია იმ ქვეყნის ეროვნული აღმასრულებელი ორგანოა, საიდანაც რეისი გამოფრინდა. ევროკავშირის თითოეულ ქვეყანას ასეთი ორგანო ჰყავს და მისი გადაწყვეტილება ავიაკომპანიისთვის სავალდებულოა.
რა არ არის EU261
რეგულაცია არ ფარავს ბარგის დაკარგვასა და დაზიანებას: ეს მონრეალის კონვენციის სფეროა. არც სამოგზაურო გეგმის ჩაშლით მიყენებულ არაპირდაპირ ზიანს ანაზღაურებს, თუმცა დამატებითი ხარჯების ცალკე მოთხოვნის უფლებას არ გართმევთ.
როდის ვრცელდება EU261
EU261 ვრცელდება ორ შემთხვევაში: (ა) ევროკავშირის აეროპორტიდან გამგზავრებულ ნებისმიერ რეისზე, ავიაკომპანიის მიუხედავად; (ბ) ევროკავშირში ჩამომფრენ რეისზე, თუ ავიაკომპანია ევროპულია. საქართველო ევროკავშირში არ შედის, ამიტომ თბილისი–სტამბოლი Turkish Airlines-ით არ ექვემდებარება, ვარშავა–ქუთაისი კი ექვემდებარება.
კომპენსაციის ოდენობა
თანხა ფრენის მანძილზეა დამოკიდებული, არა ავიაბილეთის ფასზე.
| მანძილი | თანხა | შენიშვნა |
|---|---|---|
| 1 500 კმ-მდე | 250 € | მოკლე მანძილი |
| 1 500–3 500 კმ | 400 € | ასევე ევროკავშირის შიდა რეისები 1 500 კმ-ზე მეტი |
| 3 500 კმ-ზე მეტი | 600 € | ევროკავშირის გარეთ |
წყარო: EU261/2004. პრეტენზიის ნაბიჯები: როგორ მოითხოვოთ.
ხშირად დასმული კითხვები
ვრცელდება თუ არა ქუთაისი–ვარშავის რეისზე?
რა ვადაში უნდა მოვითხოვო?
ეს არის ზოგადი საინფორმაციო მასალა და არა იურიდიული რჩევა. კონკრეტულ შემთხვევაში მიმართეთ სპეციალისტს.