ბავშვის მარტო გამგზავრება იმ შემთხვევისგან, როცა ის მშობელთან ერთად მოგზაურობს, სამართლებრივადაც და პრაქტიკულადაც განსხვავდება. თუ ბავშვი თვითმფრინავს ერთი ან ორივე მშობლის გარეშე იჭერს — მათ შორის მთლიანად მარტო, ავიაკომპანიის სპეციალური სერვისით — დამატებით საბუთები და წინასწარი მომზადებაა საჭირო. ეს სტატია აჯამებს, რას ითხოვს კანონი და რას — ავიაკომპანია.
მარტო ფრენა და ბავშვთან ერთად ფრენა — რა განსხვავებაა
თუ ბავშვი მშობელთან ან სხვა უფროსთან ერთად მოგზაურობს, საკმარისია ზოგადი მომზადება — საბუთები, ეტლი, ბორტზე ადგილის საკითხი. ეს ზოგადი შემთხვევა აღწერილია სტატიაში ბავშვთან ერთად ფრენა: რა უნდა იცოდეთ წინასწარ. სულ სხვა ვითარებაა, როცა ბავშვი საერთოდ არცერთი უფროსის თანხლების გარეშე დაფრინავს: ამ შემთხვევაში პასუხისმგებლობას მთლიანად ავიაკომპანია იღებს ბავშვის ჩაბარების მომენტიდან დანიშნულების ადგილას გადაცემამდე, სპეციალური, წინასწარ დაჯავშნილი სერვისით, რომელსაც ინდუსტრიაში ჩვეულებრივ Unaccompanied Minor (UM) ჰქვია.
რა არის ავიაკომპანიის თანხლების სერვისი
თანხლების სერვისის ფარგლებში ავიაკომპანიის დანიშნული თანამშრომელი ბავშვს დახვდება ჩეკინის დახლთან, გაატარებს უსაფრთხოების შემოწმებასა და გასვლის კონტროლს, ჩასვამს ბორტზე ჩვეულებრივ სხვებზე ადრე და ჩამოფრენისას პირადად გადასცემს მხოლოდ იმ ადამიანს, ვისი მონაცემებიც წინასწარ, ჯავშნისას იყო მითითებული. ზუსტი ასაკობრივი ზღვარი, სერვისის ფასი და ჯავშნის წესი ავიაკომპანიიდან ავიაკომპანიაზე განსხვავდება, ამიტომ ქვემოთ მოცემულია მხოლოდ ინდუსტრიაში გავრცელებული ზოგადი მიდგომა — კონკრეტული რიცხვისთვის აუცილებლად თქვენი ავიაკომპანიის ოფიციალურ საიტს მიმართეთ.
| ასაკი | ჩვეულებრივი მიდგომა |
|---|---|
| დაახლოებით 5 წლამდე | ავიაკომპანიების უმეტესობა მარტო ფრენის უფლებას საერთოდ არ იძლევა |
| დაახლოებით 5–12 წელი | თანხლების სერვისი, როგორც წესი, სავალდებულოა |
| დაახლოებით 12–17 წელი | სერვისი ხშირად სურვილისამებრ იჯავშნება — მშობლის მოთხოვნით |
| 18 წელი და მეტი | მოქმედებს როგორც სრულწლოვანი, დამატებითი პროცედურა არ ვრცელდება |
ვისი თანხმობაა საჭირო საქართველოს კანონმდებლობით
საქართველოს კანონმდებლობით, 16 წლამდე ასაკის მოქალაქის დროებითი გასვლა საზღვარგარეთ შესაძლებელია ერთი კანონიერი წარმომადგენლის — ანუ ერთი მშობლის ან მეურვის — თანხმობით. იგივე წესი ვრცელდება დაუქორწინებელ 16-დან 18 წლამდე ასაკის მოქალაქეზეც: აქაც ერთი კანონიერი წარმომადგენლის თანხმობა საკმარისია. თანხმობის გამოხატვა შესაძლებელია წერილობითი ან ნოტარიულად დამოწმებული ფორმით. როცა ბავშვი მოგზაურობს არა მშობელთან, არამედ სხვა უფროსთან ან საერთოდ თანხლების გარეშე — ანუ სწორედ ავიაკომპანიის UM სერვისით — საჭიროა სულ მცირე ერთი მშობლის ნოტარიულად დამოწმებული თანხმობა, სადაც კონკრეტულად უნდა იყოს მითითებული დანიშნულების ქვეყანა და მოგზაურობის თარიღები. ეს ინფორმაცია საცნობაროა და ცვლილებას ექვემდებარება — განაცხადამდე აუცილებლად გადაამოწმეთ მოქმედი წესი სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტოს ან იუსტიციის სახლის ოფიციალურ არხებზე.
რა საბუთები მოამზადოთ წინასწარ
ზუსტი ნუსხა ავიაკომპანიისა და დანიშნულების ქვეყნის მოთხოვნაზეა დამოკიდებული, მაგრამ რამდენიმე საბუთი თითქმის ყოველთვის სჭირდება. საერთაშორისო პასპორტის ვადასა და ზოგად მოთხოვნებზე დეტალურად იხილეთ სტატია პასპორტის ვადა და მოთხოვნები.
| საბუთი | რატომ სჭირდება |
|---|---|
| ბავშვის საკუთარი საერთაშორისო პასპორტი | საერთაშორისო ფრენაზე ცალკე დოკუმენტი ყველა ასაკს სჭირდება |
| მშობლის ნოტარიულად დამოწმებული თანხმობა | ადასტურებს, რომ მშობელი დათანხმდა კონკრეტულ მოგზაურობას — ქვეყანასა და თარიღებზე |
| ავიაკომპანიის UM-ფორმა შემხვედრი პირის მონაცემებით | ავიაკომპანია ბავშვს მხოლოდ ამ ფორმაში მითითებულ ადამიანს გადასცემს |
| შემხვედრი პირის პირადობის დამადასტურებელი დოკუმენტი | ჩამოსვლისას გადამოწმდება, ემთხვევა თუ არა UM-ფორმაში მითითებულ მონაცემებს |
| დანიშნულების ქვეყნის ვიზა ან შესვლის ავტორიზაცია (საჭიროების შემთხვევაში) | ბავშვზეც იმავე წესებით მოქმედებს, რაც სრულწლოვან მგზავრზე |
როგორ ჯავშნდება სერვისი და საიდან დაზუსტდება ღირებულება
თანხლების სერვისი, როგორც წესი, სტანდარტული ონლაინ ჯავშნის ეტაპზე ავტომატურად არ ემატება — საჭიროა პირდაპირი დაკავშირება ავიაკომპანიის საკონტაქტო ცენტრთან ან წარმომადგენლობასთან, ჩვეულებრივ ბილეთის ყიდვისთანავე ან რაც შეიძლება ადრე, რადგან ერთ ფრენაზე ასეთი ადგილების რაოდენობა შეზღუდულია. სერვისს დამატებითი საფასური თან ახლავს, რომელიც ბილეთის ფასისგან დამოუკიდებლად გამოითვლება და მარშრუტის მიხედვით იცვლება. თუ არ იცით, თქვენი ავიაკომპანია საერთოდ სთავაზობს თუ არა ამ სერვისს კონკრეტულ მიმართულებაზე, ყველაზე საიმედო გზა პირდაპირ დაკავშირებაა — საკონტაქტო ინფორმაცია იხილეთ ავიაკომპანიების გვერდზე ავიაკომპანიები.
რა ხდება აეროპორტში — ჩაბარებიდან შეხვედრამდე
გამგზავრებისას მშობელი ან კანონიერი წარმომადგენელი ბავშვთან ერთად ჩეკინის დახლთან გამოცხადდება, წარადგენს საბუთებს და შეავსებს UM-ფორმას შემხვედრი პირის სახელით, ტელეფონითა და, საჭიროებისას, მისამართით. ბევრი ავიაკომპანია მოითხოვს, რომ გამცილებელი აეროპორტში დარჩეს ფრენის გაფრენამდე, დასტურის მიღებამდე. ჩამოსვლისას ბავშვს თანამშრომელი ხელს არ უშვებს მანამ, სანამ არ გადაამოწმებს შემხვედრი პირის პირადობას UM-ფორმაში მითითებულ მონაცემებთან — ამიტომ შემხვედრი ადამიანი წინასწარ, ფრენის ჩამოსვლამდე საკმარისი მარაგით უნდა გამოცხადდეს და აუცილებლად იქონიოს პირადობის დამადასტურებელი დოკუმენტი.
თუ სრული მარტო ფრენა საჭირო არ არის
ხშირად საკმარისია, რომ ბავშვს ახლდეს რომელიმე სანდო სრულწლოვანი — ნათესავი ან ოჯახის ნაცნობი — და არა აუცილებლად მშობელი. ამ შემთხვევაში ავიაკომპანიის UM სერვისი აღარ სჭირდებათ, თუმცა კანონმდებლობის მოთხოვნა მშობლის თანხმობაზე მაინც ინარჩუნებს ძალას, ისევე როგორც ზემოთ აღწერილია. რომელი ვარიანტია თქვენს შემთხვევაში ხელსაყრელი — მთლიანად ავიაკომპანიის სერვისი თუ ნაცნობი უფროსის თანხლება — დამოკიდებულია ბავშვის ასაკზე, ფრენის ხანგრძლივობასა და თქვენს კომფორტზე.
პრაქტიკული რჩევები გამგზავრებამდე
ბილეთის ყიდვისთანავე დაუკავშირდით ავიაკომპანიას და დაადასტურეთ, სთავაზობს თუ არა UM სერვისს კონკრეტულ მარშრუტზე და რა ღირს. ნოტარიული თანხმობა წინასწარ, გამგზავრებამდე რამდენიმე დღით ადრე მოამზადეთ — ბოლო წუთს ნოტარიუსთან რიგში დგომა რისკიანია. აიღეთ საბუთების როგორც ორიგინალი, ისე ციფრული ასლი, და შემხვედრ პირს წინასწარ გაუზიარეთ ფრენის ნომერი და სავარაუდო ჩამოსვლის დრო. თუ მარშრუტში გადაჯდომაცაა, გადამოწმეთ, მოქმედებს თუ არა UM სერვისი მთელ მარშრუტზე, თუ მხოლოდ პირველ მონაკვეთზე — ეს ცალკეული ავიაკომპანიების პოლიტიკის მიხედვით განსხვავდება.
წესები ავიაკომპანიისა და მარშრუტის მიხედვით განსხვავდება. გამგზავრებამდე შეამოწმეთ თქვენი ავიაკომპანიის ოფიციალური პირობები.
ოფიციალური წყაროები: საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტრო · სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტო — არასრულწლოვნის რეგისტრაცია · საქართველოს კანონმდებლობის მაცნე — მოქალაქეთა რეგისტრაციისა და დოკუმენტების შესახებ კანონი · IATA Travel Centre — პასპორტის, ვიზისა და ჯანმრთელობის მოთხოვნები